Cây lá ngón là gì? Tác dụng và cách sơ cứu khi bị dính độc

Cái tên ” LÁ NGÓN ” có lẽ đã không còn xa lạ với chúng ta, nó gắn liền với một truyền thuyết buồn của người Thái về tình yêu của chàng trai và cô gái bị gia đình cấm cản, quá bế tắc họ đã tìm đến cái chết bằng loại lá cây này. Từ đó, câu chuyện về cây lá ngón đã được truyền rộng rãi trong đồng bào dân tộc Thái, cũng như nhiều dân tộc ở miền xuôi…Lá ngón thực sự độc như vậy sao? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về đặc điểm sinh học cũng như những tác dụng của cây lá ngón qua bài viết dưới đây nhé!

Những nội dung chính có trong bài viết:

Có một bài thơ vui viết về lá ngón như sau:

Tôi thấy hoa vàng trên lá xanh
Trông cũng quen quen với xứ mình .
Cứ thử xơi vào dăm ba lá ,
Xem có …đi về với tử sinh !!!

Chỉ với 4 câu thơ đã lột tả nên hình dạng và những công dụng của cây lá ngón rồi, chúng ta hãy cùng đi vào những đặc điểm sinh học của cây nhé!

Cây lá ngón là cây gì ?

Hình ảnh cây lá ngón

Hình ảnh cây lá ngón

Hình ảnh cây lá ngón

Cây lá ngón có tên khoa học là Gelsemium elegans Benth. Họ Mã tiền – Loganiaceae hay cây lá ngón còn được gọi là cây cỏ ngón, thuốc rút ruột, Hổ mạn trường, Đại trà đắng, Hổ mạn đằng, Câu vẫn, Đoạn trường thảo.

Cây lá ngón mọc ở đâu?

Cây Lá ngón có phổ biến ở các tỉnh miền núi như Hòa Bình, Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang…

Đặc điểm sinh học của cây lá ngón

Cây lá ngón là loại cây mọc leo, thân cành nhẵn, lá mọc đối, hình trứng thuôn dài hay hơi hình mác, đầu nhọn, phía cuống nhọn hay hơi tù, mép nguyên. Hoa màu vàng, mọc thành xim ở đầu cành hay kẽ lá. Quả nang, hạt có cánh mỏng.

Đặc điểm của cây lá ngón

Hóa tính cây lá ngón

Cây lá ngón độc tính mạnh là do chất Alcaloid, lá ngón dễ gây ngộ độc chết người. Khi ngộ độc bị nôn mửa, hôn mê, giãn đồng tử, ngạt hô hấp, các cơ bị mềm nhũn, đau bụng dữ dội, chảy máu dạ dày, ruột. Khi ngộ độc phải rửa dạ dày, chuyển đến bệnh viện cấp cứu. Nhiều người dân tộc vùng cao cho rằng chỉ cần ăn 3 lá ngón là đủ chết người.

Cây dễ nhầm lẫn

Cây Lá ngón rất độc, độc nhất là rễ và lá non. Cây Lá ngón không dùng làm thuốc chữa bệnh. Thực tế có người nhầm nó với cây Chè vằng (lá ngón hoa trắng) bởi hình dạng thân, cành tương đối giống nhau. Do đó khi thu hái các cây thuốc mọc tự nhiên phải chú ý, đặc biệt là các đơn vị đóng quân ở vùng rừng núi.

Thành phần độc tính

Trong loại cây này có chứa các ancaloit và đây cũng là thành phần gây ra độc tính ở lá ngón. Những đơn phân ancaloit được tiết ra từ cây lá ngón có thể kể đến như koumin, gelsenicin, hydroxygelgelsamydin… Hàm lượng các chất độc tố tích tự nhiều nhất ở rễ cây sau đó giảm dần xuống lá, hoa, quả và cuối cùng là thân cây.

Triệu chứng ngộ độc

Nạn nhân thấy khát nước, sốt, đau rát họng, đau quặn bụng từng cơn, kèm theo nôn mửa. Diễn biến nặng hoa mắt, răng cắn chặt, sùi bọt mép, toàn thân lạnh, hạ huyết áp, hô hấp chậm dần rồi chết sau những cơn vật vã.

Phân biệt cây lá ngón

Do ngoại hình hơi có đặc điểm giống nhau nên cây lá ngón thường bị nhầm lẫn với một số loại cây sau đây.

Cây mã tiền dây: Có tên khoa học đó là Strychnos gauthierana Pierre. Cây còn được gọi với những tên gọi khác là cây Hoàng nàn, Vỏ dãn, Vỏ doãn.

Loại cây nay cũng có thân gỗ nhỏ có các tua ở các cành nhưng không dùng để bám. Lá cây mọc đối nhau theo hình xương cá, không có lông, mép lá nhẵn. Quả của của cây có hình tròn và đường kính có thể lên tới 6cm, vỏ cứng và khi chín thì có màu đỏ cam nhìn rất là bắt mắt…. Loại cây này phân bố và phát triển với điều kiện tương tự như cây lá ngón

Cây dây đau xương: Có tên gọi khoa học là Tinospora sinensis Merr hay còn được gọi với tên gọi khác đó là Khoan cân đằng.

Đây là một loai cây thân leo mọc hoang ở nhiều nơi có chiều dài 8m. Đường kín thân cây có thể to 3cm tuy thuộc vào môi trường phát triển. Lá cây thường mọc so le nhau qua các cành, phần trên có hình tim sau đấy hõm lại và nhọn ở phần đuôi lá. Hoa loại cây này mọc thành chùm màu vàng tương tự như cây lá ngón khiến mọi người lầm tưởng về chúng. Quả của cây cũng có hình cầu và khi chín sẽ có màu đỏ tuy nhiên không ăn được.

Cây Hoàng đằng: Có tên khoa học là Fibraurea tinctoria Lour, có tên gọi khác là Nam hoàng liên, thích hoàng liên

Cây hoàng đằng thường sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ tại các vùng rừng núi ẩm ướt, mát mẻ. Đây là một loại cây thân leo to. Lá cây thường mọc so le, cứng nhẵn, phiến lá có hình bầu dục và thuôn gọn về phía đuôi lá. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người nhầm lẫn về loại cây này.

Chú ý: Ngoài cây Mã tiền dây là có thành phần độc tính rất mạnh tương tự như cây lá ngón thì 2 loại cây kia là dây đau xương và hoàng đằng. Có thể sử dụng như những vị thuốc dùng để chữa các bệnh như mụn nhọt, kiết lỵ, ngộ độc thức ăn, chữa đau mắt.

Cây lá ngón có tác dụng gì ?

Lá ngón được biết tới là loại cây có thành phần độc tố cao nên cây thường được sử dụng trong một số trường hợp

Tác dụng gây độc

Chính nhờ những thành phần độc tố có trong loại cây này mà nó thường được sử dụng để gây độc hoặc chiết xuất các loại thuốc gây độc. Những loại thuốc được chế biến từ cây lá ngón thường ngấm rất là nhanh chỉ mất khoảng 5-30 phút qua hệ tiêu hóa và tử vong sau đấy 3 tiếng

Chữa mụn nhọt

Tuy là độc, nhưng dân gian ta có câu “Lấy độc trị độc”. Quả đúng vậy, người ta dùng lá ngón để chữa vết thương do bị đánh đòn hoặc ngã đau, ngoài ra còn chữa các mụn nhọt độc. Cách làm rất đơn giản chỉ cần giã nát đắp vào ngoài vết thương hoặc sắc nước rửa vùng bị thương.

Người Việt không dùng cây lá ngón để làm thuốc. Mà chúng tôi chỉ giới thiệu đến các bạn để phòng chống bị ngộ độc do ăn phải nên không có một cơ sở nào bán lá ngón cả.

Cách sơ cứu khi bị ngộ độc lá ngón

Cây lá ngón có thành phần độc tố cao

Cây lá ngón có thành phần độc tố cao

Cây lá ngón có thành phần độc tố rất cao. Chính vì thế ki sơ cứu cho bệnh nhân bị nhiễm độc loại cây này cần phải được thực hiện thật nhanh và kịp thờ bằng những các ngăn ngừa những độc tố xâm nhập vào cơ thể:

  • Dùng ngón tay, lông gà hoặc một vận dùng gì đấy chọc vào cuống họng của bệnh nhân. Khiến người bệnh nôn ra hết được phần lá ngón thì càng tốt
  • Sử dụng cây rau muống hoặc cây rau má đem giã nhuyễn. Và cho một chút xíu nước vào vắt lấy nước cốt cho người bị ngộ độc uống.

Sau khi thực hiện sơ cứu ngộ độc do lá ngón xong cần nhanh chóng đưa đến những cơ sở y tế gần nhất để tiến hành cấp cứu. Để quá trình cấp cứu đạt hiệu quả tốt nhất thì phải thực hiện trong khoảng thời gian sau khi bệnh nhân ăn lá ngón dưới 1 giờ.

Ở một số vùng dân tộc miền núi nước ta, do thiếu những kiến thức dẫn đến nhiều trường hợp tự ý chữa ngộ độc lá ngón tại nhà bằng những mẹo dân gian. Từ đó khiến bệnh nhân phải tử vong.

Bài viết vừa rồi đã giúp bạn tìm hiểu được cây là ngón là gì và có tác dụng gì trong chữa bệnh. Hy vọng các bạn biết được thông tin về loài cây này và biết cách sử dụng. Từ đó tránh bị ngộ độc và giúp bạn có thể chữa trị các bệnh như mong muốn. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết.

Author: thoaihoa

1

Comments

Add Comment

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *