” Yêu cước tống” và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng có gì khác nhau

Dù chưa có những hỗ trợ  của y học hiện đại, ông cha ta cũng đã nghiên cứu và tìm hiểu thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Điều này được ghi chép lại trong các bộ sách để truyền lại cho con cháu đời sau.


Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng trong y học cổ truyền được gọi là “yêu thống”, “yêu cước thống”, “tý chứng”, “tọa cước phong”… sách “Nội kinh” viết: “Yêu vi thận chi phủ, chuyển dao bất năng, thận tướng bị hỹ”. Sách “Thái tố” viết: “Thiếu dương lệnh nhân yêu thống như dĩ châm chích kỳ bì trung, tuân tuân nhiên bất khả phủ ngưỡng” có nghĩa là các bệnh lý về thoái hóa đĩa đệm ví dụ như
bệnh đau lưng đều thuộc về thận, khi kinh thiếu dương thận bị tổn thương dẫn đến đau nhiều vùng thắt lưng, hạn chế vận động cột sống thắt lưng.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Những nguyên nhân gây nên thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

  • Ngoại nhân: Do phong tà (Bệnh xuất hiện đột ngột, diễn biến nhanh, đau lan theo đường đi của kinh Bàng quang và kinh Đởm). Do hàn tà (Hàn làm cho khí huyết ở kinh lạc bị tắc nghẽn không lưu thông được, gây ra co rút cân cơ, cảm giác đau buốt, đôi khi bệnh nhân có cảm giác nóng ở nơi đau). Do thấp tà (Thấp xâm phạm vào bì phu kinh lạc, làm cho khí huyết không lưu thông, kinh lạc tắc trở gây cảm giác tê bì, nặng nề, ra mồ hôi chân, rêu lưỡi nhờn, dính).
  • Nội nhân: Do chính khí hư (can thận khuy tổn) làm cho kinh lạc bị ứ trệ, khí huyết không lưu thông gây ra đau và hạn chế vận động.
  • Bất nội ngoại nhân: Do chấn thương làm huyết ứ, gây bế tắc kinh lạc, khí huyết không lưu thông gây ra đau và hạn chế vận động.

Chữa trị bệnh lý theo phương pháp đông y

Chữa thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng bằng thuốc nam

Chữa thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng bằng thuốc nam

Về biện chứng luận trị, ứng dụng nguyên tắc “Cấp tắc trị tiêu, hoãn cầu kỳ bản” tức là: trong lúc đau cấp, hạn chế vận động thậm chí không đi lại được, nhiều người không biết bị thoát vị đĩa đệm có quan hệ được không, vi phải vào những điều hạn chế nên gặp rất nhiều khó khăn, ngoài ra bệnh nhân có thể sử dụng các biện pháp châm, chích các huyệt như: Thận du, Chí thất, Đại trường du, Dương quan, ủy trung, A thị huyệt…

Nếu đau chân theo kiểu kích thích rễ có thể phối hợp với các huyệt như:Hoàn khiêu, Trật biên, Thừa sơn. Thủ thuật thường dùng phép bình bổ bình tả, mai hoa châm hoặc giác hút. Khi bệnh nhân trải qua giai đoạn đau cấp, tùy thuộc vào nguyên nhân để có cơ sở đề ra phương pháp và thuốc nam điều trị thoát vị đĩa đệm phù hợp.

Phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Nên hay không nên mổ ?

Tình trạng thoát vị đĩa đệm được chia làm 2 loại: nhẹ và nặng. Đối với thoát vị đĩa đệm dạng nhẹ, người bệnh được bác sĩ khuyên chữa trị bằng phương pháp bảo tồn, tức là dùng thuốc, châm cứu, massage, nghỉ ngơi, tập các bài tập vật lí trị liệu. Không một trường hợp bệnh nhẹ nào lại muốn phẫu thuật cả, bởi khi đụng dao kéo vào phần cột sống, sẽ để lại những biến chứng nguy hiểm nhiễm trùng, tái phát, đau dai dẳng không khỏi sau phẫu thuật.

Đối với trường hợp bệnh nặng, khi các phương pháp bảo tồn không đem lại tác dụng, thì một ca phẫu thuật vi phẫu hay nội soi sẽ là lựa chọn tốt nhất. Chỉ khoảng 60 phút cho một ca phẫu thuật, căn bệnh, những đau đớn của mình đã được giải quyết thì thật đáng giá phải không nào. Đặt biệt phẫu thuật còn là phương pháp duy nhất có hiệu quả khi xuất các khối u, chèn ép vào rễ thần kinh và tủy sống.

Dù là phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm giải đoạn nặng rất hiệu quả nhưng không phải trường hợp nào bệnh nhân cũng được bác sĩ khuyên mổ. Những người tuổi cao sức yếu hoặc mắc phải các vấn đề về tim mạch, tiểu đường, các trường hợp thoái hóa cột sống dạng nặng… thì cũng không được chỉ định phẫu thuật, bởi rất dễ gặp các biến chứng trong quá trình gây mê và phẫu thuật.

Các phương pháp phẫu thuật chữa thoát vị đĩa đệm cột sống lưng

Trường hợp bệnh được bác sĩ chỉ định mổ là các trường hợp nặng sử dụng các phương pháp bảo tồn nhưng không có kết quả hoặc gây ra các hội chứng nguy hiểm như : chèn ép đuôi ngựa, liệt tạm thời các cơ đùi, cơ nâng bàn chân. Dưới đây là 5 kiểu phẫu thuật phổ biến hiện nay:

  • Phẫu thuật mổ mở: là phương pháp mổ truyền thống, rạch một đường từ 4-6 cm để mở rộng bản sống, cắt bỏ dây chằng vàng.
  • Phẫu thuật mini – COD: phương pháp này giúp loại bỏ phần đĩa đệm bị thoát vị, giải phóng các dây thần kinh bị chèn ép, bằng một đường mổ nhỏ lối sau.
  • Phẫu thuật lấy khối đĩa đệm thoát vị bằng nội soi: đây là phương pháp nhỏ gọn, dễ thực hiện, giúp giữ vững cấu trúc cột sống và bảo tồn các mô mềm một cách tố nhất. Toàn bộ quá trình mổ nội soi đều được quan sát trên màn hình, bác sĩ chỉ rạch duy nhất một đường nhỏ và lấy phần đĩa đêm thoát vị qua đường đó.
  • Phẫu thuật cắt đĩa sống vi phẫu qua ống banh nội soi: cách làm này cũng tương tự như mổ nội soi, sử dụng ống banh lấy phần thoát vị đĩa đệm ra, giải phóng các rễ thần kinh bị chèn ép. Tuy nhiên cách làm này chỉ áp dụng cho vị trí đốt sống L5-S1, các đốt sống ở vị trí cao hơn càng nhỏ, càng khó thực hiện.
  • Phẫu thuật làm cứng cột sống: phương pháp này chỉ được thực hiện khi bệnh nhân sau các loại phẫu thuật trước vẫn còn đau dai dẳng, bệnh chưa đỡ.

Một số biến chứng sau phẫu thuật có thể gặp phải

  • Tổn thương dễ thần kinh
  • Tổn thương đuôi ngựa gây liệt hai chi dưới
  • Tổn thương màng cứng gây thoát vị màng cứng
  • Viêm chít các rễ thần kinh trong ống sống
  • Thông các mạch máu lớn sau phú mạc

Thoát vị đĩa đệm cột sống nên ăn gì?

  • Các thực phẩm giàu chất béo, omega-3 như hải sản cá ngừ, các thu, cá hồi, tôm, cua…bởi omega-3 có tác dụng tiêu viêm, giảm đau.
  • Nước hầm xương: chứa nhiều glucosamin, chondroitin và canxi giúp sụn khớp chắc khỏe, giảm các triệu chứng sưng viêm.
  • Các loại rau màu xanh đậm như cải mầm, cải xoắc, bắp cải, súp lơ. Các loại rau đậm màu này chứa nhiều vitamin A, C, K và khoáng chất cần thiết như sắt và canxi, giúp xương chắc khỏe, giảm loãng xương.

Các loại thực phẩm cần tránh

  • Các loại thịt nhiều đạm như dề, bò, heo bởi khi tiêu hóa và hấp thụ các loại thịt này, cơ thể sẽ cần nhiều acid để tiêu hóa nó, và cần một lượng lớn canxi để trung hòa lượng acid này. Nếu lượng canxi không được cung cấp đủ, cơ thể sẽ tự lấy lượng canxi của xương ra để sử dụng, từ đó gây ra loãng xương.
  • Các loại thực phẩm chức nhiều purin, bởi chất này nếu tồn tại trong cơ thể sẽ sản sinh ra các phản ứng viêm khớp, khiến các cơn đau lưng trở nên nghiêm trọng hơn,
  • Thức ăn nhanh, đồ ăn nhiều dầu mỡ…chữa nhiều chất béo bão hòa, một loại chất thúc đẩy các phản ứng viêm khớp, gây sưng đau.
  • Các chất kích thích rượu bia, cà phê…không tốt cho xương, khiến tình trạng bệnh ngày một xấu đi.

Bài viết trên là tổng hợp một cách đầy đủ và rõ nét nhất về bệnh yêu cước thống. Nếu biết được rõ về nguyên nhân, cách phòng và chữa bệnh rồi thì hãy áp dụng cho bản thân và gia đình, để có một sức khỏe tốt nhất. Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết.

Author: Hoàng Thị Lan Hương

Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương sinh ngày 19/11/1957, tại Yên Phụ, Tây Hồ Hà Nội. Nguyên là giảng viên ưu tú của trường Học viện y học cổ truyền Tuệ Tĩnh. Cô đã đóng góp tâm trí trong việc xây dựng phác đồ châm cứu chuyên biệt Vladivostok cho bệnh nhân thoát vị đĩa đệm nói riêng và các bệnh xương khớp nói chung.

Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương là người đại diện pháp lý, chịu trách nhiệm chuyên môn tại nhà thuốc Tâm Minh Đường và thông tin y học truyền tải trên website:thoaihoacotsong.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *