Triệu chứng và cách chữa trị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L5 – S1

Thoát vị đĩa đệm L5 S1 là gì?

Bệnh thoát vị đĩa đệm L5 – S1 là tình trạng đĩa đệm chèn giữa hai đốt sống này bị thoái hóa và dẫn đến thoát vị, tức là phần nhân nhầy bên trong của đĩa đệm đó bị thoát ra ngoài theo các vết nứt, rách, vỡ ở vỏ bọc đĩa đệm tràn ra ngoài. Khi các sợi vòng bị vỡ thì mức độ thoát vị L5 S1 đã ở mức nghiêm trọng.

Hiện tượng này gây ra sự chèn ép tới các dây thần kinh liên quan và phần dây chằng hoặc các cơ xung quanh xương sườn tạo ra cảm giác đau đớn cho những bệnh nhân cũng như cản trở không nhỏ quá trình hoạt động của người bệnh.

Để bạn dễ hình dung hơn, vị trí đốt sống L5 – S1 nằm ở vị trí cuối cùng trong hệ thống 5 đốt sống ở cột sống vùng thắt lưng được kí hiệu từ L1 đến L5. Tuy nhiên các bác sĩ thường nhóm chúng đi theo cặp vì các bệnh lý liên quan đến thoái hóa đĩa đệm cột sống thường nằm giữa 2 đốt và đều gây ảnh hưởng đến 2 đốt sống đó (L1 – L2, L2 – L3, L3 – L4, L4 – L5 và cuối cùng là L5 – S1).

Trên thực tế L5 là đốt sống cuối cùng ở cột sống thắt lưng và đốt sống S1 không thuộc cột sống thắt lưng. Nó chính là đốt đầu tiên ở xương cùng và có vị trí nằm ngay phía dưới đốt L5. Ở giữa hai đốt sống này được ngăn cách bởi bộ phận đĩa đệm.

Đốt sống L5 – S1 cùng với đốt sống L4 – L5 là 2 cặp có vị trí quan trọng nhất trong hệ thống xương cột sống thắt lưng của con người. Vì đây chính là đoạn bản lề ở cột sống thắt lưng và cũng là nơi nơi chịu sức ép lớn nhất của trọng lực cơ thể. Chính vì vậy nên phần lớn những người bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng đều bị ở 1 trong 2 vị trí trên.

Thoát vị đĩa đệm L5-S1

Vị trí đốt sống L4 L5 S1

Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L5 – S1

Bệnh xuất hiện do nhiều yếu tố khác nhau đóng vai trò làm tác nhân gây bệnh, trong đó bao gồm những nguyên nhân chung và những nguyên nhân đặc thù trực tiếp xuất phát tại riêng đốt sống L5 – S1, cụ thểbao gồm:

  • Do chấn thương hoặc bệnh lý vùng thắt lưng: những chấn thương vùng cột sống thắt lưng thường gây ra những ảnh hưởng tiêu cực nhất định tới những đốt sống. Đặc biệt là những chấn thương có liên quan đến các đốt sống thắt lưng với những lực tác động mạnh như: mang vác quá sức, chơi thể thao cường độ cao, tư thế đi đứng, làm việc sai lệch đều dẫn đến bệnh thoát vị đĩa đệm sống thắt lưng L5 – S1.
  • Bên cạnh đó còn có các bệnh di truyền đặc thù như cong, lệch, vẹo cột sống thắt lưng hay co cứng cơ cạnh cột sống, đau cột sống. Tuy nhiên trong đa số các trường hợp bệnh nhân thì thoái hóa cột sống chính là tác nhân chính gây nên bệnh lý trên.
  • Những tác động gây tổn thương tại đốt sống L5 – S1 hoặc rễ thần kinh: mấu chốt trực tiếp dẫn tới thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng L5 S1 chính là những tổn thương do tác động từ ngoại lực vào đúng vị trí đốt sống L5, S1.
  • Những tổn thương từ các rễ thần kinh tại vùng xung quanh đốt L5 S1 cũng gây ảnh hưởng và là nguy cơ mắc bệnh tăng cao.
  • Ngoài ra việc thoái hóa đốt sống L5, S1 cũng không loại trừ nguyên nhân do các đốt sống liên quan gần cạnh như L4 hay S2 thường xảy ra thoát vị nên tác động tới.
Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm L5S1

Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm L5S1

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm L5 S1

Những biểu hiện của bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L5 – S1 là các dấu hiệu đau nhức tập trung phần lớn vào vùng chuyển giao giữa vị trí thắt lưng cột sống với xương cùng.

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm L5 S1

Triệu chứng biểu hiện ở cột sống thắt lưng

Cụ thể là ngoài những biểu hiện đau chung ở khắp vùng xương sống lưng thì các bệnh nhân thường xuất hiện các triệu chứng đau nhức và có thể lan xuống mông hay mặt trước với mặt sau đùi hoặc xuống toàn bộ bàn chân.

  • Đau nhức ở mu bàn chân với những ngón chân vì sự tổn thương của rễ thần kinh tại đốt sốngL5: Đây là triệu chứng đặc biệt xuất hiện riêng đối với những bệnh nhân thoát vị đĩa đệm tại đốt sống thắt lưng L5 – S1. Khi rễ thần kinh L5 bị tổn thương thường sẽ xuất hiện các triệu chứng như đau cột sống L5, đau vùng xung quanh đốt sống L4 – L5.
  • Những tác động tiêu cực ảnh hưởng tới dây thần kinh cũng như hệ thống cơ mu bàn chân khiến cho vùng này bị đau nhức nặng nề kèm theo sự yếu sức của cơ bàn chân, đồng thời yếu các cơ duỗi của các ngón chân. Thậm chí nếu như nặng hơn thì những vùng trước ở ngoài cẳng chân hoặc mu bàn chân đến các ngón 1, ngón 2 sẽ bị mất cảm giác và gây rối loạn vận động.
  • Tình trạng cơ dép bị ảnh hưởng do những tổn thương rễ S1: Đây chính là rễ đầu tiên tại vùng xương cùng, vì thế nên khi rễ S1 bị tổn thương sẽ xuất hiện những điểm đau cột sống S1 và các điểm đau cạnh sống L5 – S1. Hiện tượng này dẫn đến sự yếu đi nhanh chóng của các nhóm cơ dép, làm cho bệnh nhân không thể gấp bàn chân của mình về phía gan chân được. Đồng thời xuất hiện biểu hiện giảm cảm giác tại vùng gót chân hay gan bàn chân, các ngón 4 và ngón 5), một số trường hợp có thể mất phản xạ ở phần gân gót.
  • Hội chứng rễ thần kinh thắt lưng cùng: Vì tính chất của đốt sống L5 – S1 chính là đốt sống cuối cùng ở trong hệ thống những đốt sống lưng. Đây chính là đốt sống giao giữa 2 phần cột sống thắt lưng và xương cùng cụt. Xuất hiện hội chứng tiêu cực tại điểm đau ở cạnh cột sống, các điểm đau Valleix dương tính do bị chèn ép bởi dây thần kinh hông to làm cho nhiều bệnh nhân rối loạn các chức năng vận động, những cảm giác và sự phản xạ tới các vùng này rất kém.

Cách điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống lưng L5 – S1

Nhìn chung, tất cả các trường hợp người bệnh đều được điều trị bằng 3 giải pháp chính là sử dụng thuốc, phẫu thuật hoặc các bài tập vật lý trị liệu. Ngoài ra vẫn còn một số biện pháp chữa thoát vị đĩa đệm khác nhưng ít được áp dụng. Tuy nhiên đối với trường hợp bệnh nhân cột sống thắt lưng L5 – S1 ngoài việc điều trị tập trung phần lớn vào các đốt sống này thì cũng phải chú ý giải quyết những tổn thương lân cận.

Thuốc Tây hoặc các bài thuốc Nam

  • Thông thường bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc giảm đau như Paracetamol, diclofenac, neurontin, meloxicam hay methylprednisolon… Những loại thuốc Tây giúp kháng viêm với thuốc tiêm ngoài màng cứng, kèm theo các loại vitamin B. Tuy nhiên những trường hợp bị tác dụng phụ nguy hiểm của thuốc cũng không phải hiếm và gây nên những hậu quả nghiêm trọng nếu không cẩn thận.
  • Ngoài ra người bệnh hoàn toàn có thể lựa chọn các bài thuốc nam để giúp điều trị các cơn đau, vừa bổ thận, lưu thông khí huyết với các thành phần từ thảo dược tự nhiên vừa không không lo bị tác dụng phụ. Xét về độ hiệu quả, tuy không có tác dụng nhanh như những loại thuốc Tây nhưng thuốc Nam giúp điều trị tận gốc bệnh, không lo tái phát, an toàn tuyệt đối và dễ dàng sử dụng. Đây cũng là xu hướng mà ở Việt Nam hiện nay đang áp dụng rộng rãi và hiệu quả đã được chứng minh qua thực tế.

Biện pháp vật lý trị liệu tại đốt sống L5 – S1

Ngoài việc sử dụng các loại thuốc ra thì các bệnh nhân nên áp dụng thêm phương pháp vật lý trị liệu như: các bài tập thể dục, thực hiện kéo giãn cột sống hoặc xoa bóp, châm cứu hoặc chườm nóng, lạnh… đều phát huy một số tác dụng nhất định và giúp cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả.

Bài tập chữa thoát vị đĩa đệm L5 S1

Bài tập chữa thoát vị đĩa đệm L5 S1

Phẫu thuật đĩa đệm L5 – S1

Biện pháp này thường được áp dụng với nhóm bệnh nhân bệnh nặng đã chuyển sang mãn tính. Những phương pháp phẫu thuật gồm có: mổ hở truyền thống vùng đốt sống L5 -S1, phẫu thuật nội soi để lấy dịch nhờn tại đĩa đệm L5 -S1 và vi tiểu phẫu sẽ được áp dụng đối với từng trường hợp cụ thể.

Author: Hoang Lan Huong

Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương sinh ngày 19/11/1957, tại Yên Phụ, Tây Hồ Hà Nội. Nguyên là giảng viên ưu tú của trường Học viện y học cổ truyền Tuệ Tĩnh. Cô đã đóng góp tâm trí trong việc xây dựng phác đồ châm cứu chuyên biệt Vladivostok cho bệnh nhân thoát vị đĩa đệm nói riêng và các bệnh xương khớp nói chung.

Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương là người đại diện pháp lý, chịu trách nhiệm chuyên môn tại nhà thuốc Tâm Minh Đường và thông tin y học truyền tải trên website:thoaihoacotsong.vn/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *