Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp có tốt không? Liều dùng thế nào?

Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp là một chỉ định rất phổ biến hiện nay. Vậy việc sử dụng loại thuốc này có tốt không và cách dùng như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây.

Hình ảnh thuốc Methotrexate
Hình ảnh thuốc Methotrexate

Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp có tốt không?

Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid arthritis) là một bệnh lý tự miễn, bệnh diễn biến với nhiều mức độ khác nhau tại khớp, ngoài khớp hoặc toàn thân. Đây là một bệnh mạn tính, phức tạp, nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách.

Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như: Tại khớp, bệnh gây teo cơ, biến dạng khớp, giảm khả năng vận động, thậm chí gây tàn phế; biến chứng trên mắt gây khô mắt, mờ mắt, giảm thị lực, mù lòa; tổn thương các dây thần kinh; biến chứng ở tim phổi như tắc nghẽn đường dẫn khí, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ đột quỵ.

Việc chữa trị viêm khớp dạng thấp phải theo nguyên tắc điều trị toàn diện, tích cực, lâu dài, kết hợp với theo dõi chặt chẽ, thường xuyên. Trước đây, nhóm thuốc giảm đau, kháng viêm NSAIDs và corticoid được coi là những thuốc đầu tay trong điều trị. Tuy nhiên các thuốc này chỉ điều trị triệu chứng, giảm viêm, giảm đau giúp duy trì khả năng vận động mà không thay đổi được diễn biến bệnh.

Sử dụng nhóm thuốc DMARDs (Disease-modifying antirheumatic drugs) trong điều trị viêm khớp dạng khớp là một bước tiến lớn, giúp ổn định và giảm diễn tiến của bệnh. Trong đó, dùng Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp là phương pháp được nhiều bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân.

Cơ chế tác dụng của thuốc liên quan đến giảm các tế bào tự kháng thể, ức chế tổng hợp ADN trong tế bào viêm, giải phóng adenosin và giảm cytokin trong dịch khớp từ đó giúp giảm các triệu chứng tổn thương khớp và hạn chế diễn biến của viêm khớp.

Thuốc Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp đem lại hiệu quả tốt
Thuốc Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp đem lại hiệu quả tốt

Trong điều trị viêm đa khớp dạng thấp, Methotrexate được dùng với liều thấp cho hiệu quả điều trị tốt, các tác dụng không mong muốn có thể dự đoán và kinh phí điều trị thấp. Chỉ sau một thời gian ngắn điều trị, người bệnh có thể cảm thấy có sự tiến triển rõ rệt, các khớp trở nên linh hoạt, cử động dễ dàng hơn. Do những hiệu quả tích cực trên lâm sàng nên Methotrexate hiện nay được sử dụng rất rộng rãi, là nhóm thuốc hàng đầu trong điều trị bệnh.

Cách chữa viêm khớp dạng thấp bằng Methotrexate

Theo hướng dẫn điều trị viêm đa khớp dạng thấp của Bộ Y tế – Quyết định 361/QĐ-BYT ngày 25 tháng 1 năm 2014 về “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh cơ xương khớp”, Methotrexate được sử dụng trong điều trị bệnh với liều lượng như sau:

Đối với người mới mắc bệnh và thể thông thường

  • Dùng methotrexate 10mg một lần, dùng mỗi tuần một lần. Tùy theo đáp ứng của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ điều chỉnh liều cao hơn thấp hơn trong khoảng 7.5-15mg mỗi tuần, liều tối đa là 20mg/tuần.
  • Nếu đơn trị liệu bằng Methotrexate không hiệu quả, có thể kết hợp Methotrexate với các thuốc khác thuộc cùng nhóm DMARDs như sulfasalazin hoặc hydroxychloroquine. Có thể kết hợp 3 thuốc Methotrexate + sulfasalazine +hydroxychloroquine nếu kết hợp 2 thuốc không hiệu quả.

Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp nặng

Nếu bệnh nặng, không đáp ứng với các thuốc DMARDs kinh điển sau 6 tháng điều trị, có thể kết hợp Methotrexate với các loại thuốc khác để điều trị.

Methotrexate kêt hợp với thuốc DMARDs sinh học

  • Methotrexate 10-15mg/tuần + tocilizumab (Interleukin 6) 4-8mg/kg cân nặng truyền mỗi tháng một lần

Kết hợp Methotrexate với các loại thuốc kháng TNFα

  • Methotrexate 10-15mg/tuần +etanercept 50mg một lần mỗi tuần tiêm dưới da.
  • Methotrexate 10-15mg/tuần + infliximab 2-3mg/kg truyền tĩnh mạch mỗi 4-8 tuần.
  • Methotrexate 10-15mg/tuần + adalimumab 40mg hai tuần một lần tiêm dưới da.
  • Methotrexate 10-15mg/tuần + golimumab 50mg tiêm dưới da một lần mỗi tháng.

Methotrexate và thuốc kháng tế bào lympho B

  • Methotrexate 10-15mg/tuần + rituximab 500-1000mg x 2 lần truyền tĩnh mạch dùng cách 2 tuần.

Sau 3 đến 6 tháng điều trị viêm khớp dạng thấp, nếu thuốc DMARDs sinh học thứ nhất không hiệu quả có thể xem xét kết hợp thêm thuốc sinh học thứ hai. Nếu hai thuốc sinh học không hiệu quả, sau 3-6 tháng có thể xem xét thêm thuốc sinh học thứ ba.

Liều dùng thuốc Methotrexate phụ thuộc vào tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ
Liều dùng thuốc Methotrexate phụ thuộc vào tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ

Bên cạnh sử dụng Methotrexate đơn độc hoặc phối hợp với các thuốc nhóm DMARDs, nhóm thuốc giảm đau kháng viêm NSAIDs và các thuốc chống viêm corticoid (Prednisolon, Methylprednisolon) vẫn có vai trò quan trọng trong điều trị triệu chứng. Trong nhóm NSAIDs, các thuốc COX2 như Celecoxib, Etoricoxib thường được lựa chọn vì ít tương tác bất lợi với Methotrexate. Các thuốc corticoid thường được sử dụng ngắn ngày trong khi chờ Methotrexate có hiệu lực.

Methotrexate chữa viêm khớp dạng thấp có tác dụng phụ không? Bất kỳ một loại thuốc nào cũng có tác dụng phụ, Methotrexate cũng không ngoại lệ. Ở liều điều trị, các tác dụng phụ của Methotrexate có thể gặp là đau đầu, chóng mặt, khó chịu, loét miệng, rụng tóc.

Khi sử dụng quá liều có thể xuất hiện tiêu chảy, nôn, ức chế tủy xương, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn chức năng gan. Tăng men gan AST, ALT trong thời gian kéo dài có thể dẫn đến nhiễm độc gan, xơ gan. Methotrexate có thể gây viêm phổi cấp, bệnh nhân có triệu chứng sốt,thở gấp, ho khan kéo dài. Khi điều trị, nếu gặp bất kỳ tác dụng phụ nào, người bệnh hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được điều chỉnh, can thiệp kịp thời.

Một sai lầm trong sử dụng thuốc Methotrexat có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đó bệnh nhân sử dụng thuốc hàng ngày thay vì dùng hàng tuần, gây ngộ độc do quá liều. Đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ở nhiều nước trên thế giới do sử dụng Methotrexate không đúng cách, sai sót này có thể đến từ bệnh nhân hoặc nhân viên y tế.

Để sử dụng Methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp hiệu quả, an toàn, cần sự thận trọng, kiểm soát chặt chẽ, biện pháp dự phòng và nhắc nhở từ nhân viên y tế để bệnh nhân sử dụng thuốc đúng liều quy định.

Ngày cập nhật gần nhất:

SHARE
Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương sinh ngày 19/11/1957, tại Yên Phụ, Tây Hồ Hà Nội. Nguyên là giảng viên ưu tú của trường Học viện y học cổ truyền Tuệ Tĩnh. Cô đã đóng góp tâm trí trong việc xây dựng phác đồ châm cứu chuyên biệt Vladivostok cho bệnh nhân thoát vị đĩa đệm nói riêng và các bệnh xương khớp nói chung. Bác sĩ Hoàng Thị Lan Hương là người đại diện pháp lý, chịu trách nhiệm chuyên môn tại nhà thuốc Tâm Minh Đường và thông tin y học truyền tải trên website:thoaihoacotsong.vn/

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here